Jinsi ya kufuatilia thamani yako halisi (net worth)
Salio lako la benki si utajiri wako. Jifunze thamani halisi ni nini, jinsi ya kuihesabu ikijumuisha ardhi, mifugo na hisa za SACCO, na jinsi ya kuikuza kila mwezi.
6 dakikaRead in English
Ukimwuliza mtu hali yake ya kifedha ikoje, ataangalia salio la benki au pesa za simu. Lakini namba hiyo haiambii karibu chochote. Inapuuza ardhi unayomiliki, mkopo unaolipa, mifugo kijijini, hisa za SACCO. Namba inayopima afya yako ya kifedha kweli ni thamani yako halisi.
Thamani halisi ni nini
Thamani halisi = Mali − Madeni. Mali ni pesa, akiba, uwekezaji, ardhi, nyumba, magari, mifugo na vifaa. Madeni ni mikopo na chochote unachodaiwa.
Mshahara unakuambia kiasi gani kinaingia. Thamani halisi inakuambia kiasi gani umejenga kweli. Watu wawili wanaweza kupata kipato sawa lakini wakawa na thamani halisi tofauti kabisa — kwa sababu mmoja anajenga mali na mwingine anatumia tu.
Jinsi ya kuihesabu yako
- 1Orodhesha kila mali na thamani yake ya sasa — pesa kwenye pochi zote, akiba, uwekezaji (UTT, hisa za DSE, SACCO, amana za muda), ardhi na nyumba, magari, mifugo, vifaa vya biashara.
- 2Orodhesha kila deni — mikopo ya benki, mikopo ya simu, masurufu ya mshahara, pesa unazodaiwa.
- 3Jumlisha mali. Jumlisha madeni. Toa jumla ya madeni kutoka jumla ya mali.
- 4Andika tarehe. Namba hiyo ndiyo thamani yako halisi ya leo.
Fanya hivi mara moja kwa mwezi. Namba moja haina maana kubwa; mwelekeo ndio kila kitu. Thamani halisi inayopanda mwezi baada ya mwezi ni ishara ya wazi kabisa kuwa unashinda, hata katika kipindi kigumu.
Mtu na Pesa hujenga thamani yako halisi moja kwa moja unapofuatilia akaunti, uwekezaji, mali na mikopo — ikiwemo mali za Kiafrika kama ardhi, mifugo na hisa za SACCO ambazo app nyingine huzipuuza.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
Ni nini kinachohesabiwa kama mali katika thamani halisi?
Chochote unachomiliki chenye thamani: pesa kwenye akaunti na pochi zako, akiba, uwekezaji (kama vitengo vya UTT, hisa za DSE, hisa za SACCO, amana za muda na hatifungani), ardhi na nyumba, magari, mifugo, na vifaa vya biashara.
Je, mshahara wangu ni sehemu ya thamani halisi?
Hapana. Mshahara ni kipato — pesa zinazoingia. Thamani halisi hupima ulichojenga na kubaki nacho: mali zako kuondoa madeni yako kwa wakati fulani. Kipato huathiri thamani halisi pale tu unapoweka akiba au kuwekeza.
Niangalie thamani halisi mara ngapi?
Mara moja kwa mwezi ni vizuri. Namba moja si muhimu kuliko mwelekeo. Thamani halisi inayopanda mwezi baada ya mwezi inamaanisha unajenga utajiri, hata kama kipato chako ni kidogo.
Geuza haya kuwa mfumo wa kila siku.
Mtu na Pesa hukuwezesha kufuatilia bajeti, akiba, madeni, thamani halisi na Chama chako — vyote kwenye app moja.